THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH CHIỂM BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ
1. Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì.
-Về phía Pháp:
+Thiết lập bộ máy thống trị, bóc lột về kinh tế
+Muốn biến nơi đây trở thành bàn đạp để đánh chiếm Cam-phu-chia và 3 tỉnh Miền Tây Nam Kì.
-Về phía triều đình: thi hành chính sách đối nội đối ngoại lỗi thời
+Ra sức vơ vét tiền của trong nhân dân.
+ Thương lượng với Pháp để chia sẽ quyền thống trị.
2.Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần I (1873).
- Lợi dụng việc triều đình nhờ Pháp đem tàu ra vùng biển Hạ Long đánh dẹp cướp biển.
-Năm 1872 Pháp cho tên lái buôn Đuy-puy vào gây rối ở Hà Nội
- Lấy cớ giải quyết vụ Đuy-puy, Pháp cử Gác-ni-ê đem 200 quân ra Bắc.
-Diễn biến:
+Ngày 20/11/1873 Pháp tấn công Hà Nội. 7000 quân triều đình dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương đã cố gắng cản giặc nhưng thất bại. Quân Pháp nhanh chóng chiếm các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Ninh Bình, Nam Định.
3. Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh Đồng Bằng Bắc Kì (1873-1874).
- Tại Hà Nội nhân dân ta đã anh dũng đứng lên kháng chiến.
+Đốt cháy kho đạn của Pháp ở phía bờ sông.
+Chặn đánh địch quyết liệt ở cửa ô Thanh Hà (ô Quan Chưởng ngày nay).
+Thành lập tổ chức Nghĩa hội những người yêu nước.
- Tại các tỉnh đồng bằng đi tới đâu quân Pháp cũng vấp phải sự kháng cự mạnh mẽ của nhân dân ta.
*Diễn biến trận Cầu Giấy lần thứ nhất.
- Ngày 21/12/1873 khi Pháp đánh ra Cầu Giấy, chúng đã bị đội quân của Hoàng Tá Viêm phối hợp với quân của Lưu Vĩnh Phúc phục kích, Gac-ni-ê cùng nhiều sĩ quan và binh lính bị giết.
-Ý nghĩa:chiến thắng Cầu Giấy khiến quân Pháp hoang mang còn quân dân ta thì phấn khởi hăng hái đánh giặc
- Ngày 15/3/1874 triều đình kí hiệp ước Giáp Tuất thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì thuộc Pháp.
II: THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI. NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG NHỮNG NĂM 1882-1884.
1. Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)
-Hiệp ước Giáp Tuất đã gây nên làn sóng phản đối mạnh mẽ trong nhân dân. Đất nước ngày càng rối loạn, các đề nghị cải cách không được chấp nhận.
- Pháp lấy cớ triều Nguyễn vi phạm hiệp ước 1874, quân Pháp do Rivie chỉ huy tiến đánh Hà Nội ngày 3/4/1882..
- Ngày 25/4/1882 Pháp gửi tối hậu thư cho tổng đốc Hoàng Diệu đòi giao thành. Không đợi trả lời chúng nổ súng tấn công.
- Kết quả: Thành Hà Nội mất, Hoàng Diệu tự vẫn, Pháp thừa cơ chiếm các tỉnh đồng bằng.
2. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp.
- Khi Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai nhân dân ta đã tích cực phối hợpvới quân triều đình kháng chiến.
+Ở Hà Nội: nhân dân tự tay đốt nhà ngăn chặn bước tiến của giặc
+Tại các địa phương: nhân dân đắp đập cắm kè, làm hầm chông cạm bẫy..chống Pháp.
*Trận Cầu Giấy lần thứ hai (1883)
- Ngày 19/5/1883,khi Pháp kéo ra Cầu Giấy, quân Cờ đen lại phối hợp với quân của Hoàng Tá Viêm đổ ra đánh. Nhiều sĩ quan và lính Pháp bị giết trong đó có Rivie.
-Ý nghĩa: Làm cho Pháp hoang mang, định rút chạy.
3. Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ(1884).
-Tháng 8/1883 Pháp tấn công vào cửa biển Thuận
An đến ngày 20/8 đổ bộ lên khu vực này. Triều đình xin đình chiến.
- Ngày 25/8/1883 triều đình kí với Pháp hiệp ước Hác-măng (Qúy Mùi).
- Nội dung:Thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì và Trung Kì, Nam Kì thuộc Pháp.
- Việc triều đình kí Hiệp ước 1883 càng đẩy mạnh phong trào kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta.
- Ngày 6/6/1884 triều đình kí với Pháp hiệp ước Pa-tơ-nốt .
-Hiệp ước Pa-tơ-nốt đã chấm dứt sự tồn tại của triều đại phong kiến nhà Nguyễn. Biến nước ta trở thành 1 nước thuộc địa nửa phong kiến.
---------------------------------------
Bài 26 : :PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG
NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX.
I. Cuộc phản công của phải chủ chiến tại kinh thành Huế, vua Hàm Nghi ra “Chiếu Cần Vương”
1. Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7/1885.
- Sau hai hiệp ước 1883và 1884 , phái chủ chiếntrong triều đình Huế vẫn nuôi hi vọng giành lại chủ quyền từ tay Pháp.
- Pháp lo sợ tìm mọi cách tiêu diệt phe chủ chiến.
- Đêm ngày 4, rạng ngày 5/7/1885 Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tấn công Pháp ở toà Khâm sứ và đồn Mang Cá.
- Kết quả: Thất bại.